Naar inhoud
BetaAI Begrippen

AI-begrippen in gewone taal. Zoek een begrip, blader op letter of filter op onderwerp.

Abductief redeneren

Engels: Abductive reasoning · Ook wel: abductive reasoning, abduction, abductie, abductive inference, inference to the best explanation, IBE

In het kort

Abductief redeneren (abductie) is een vorm van logisch denken die bij een waarneming de eenvoudigste en meest waarschijnlijke verklaring zoekt. Anders dan deductief redeneren, dat uit vaste regels een zekere conclusie afleidt, geeft deze vorm alleen een aannemelijke verklaring en geen bewijs. Een arts ziet koorts en hoesten en kiest griep als de beste verklaring, totdat verder onderzoek die conclusie bevestigt of weerlegt.

Waarom is dit belangrijk?

Computersystemen kunnen bij een onverwachte storing zelf een waarschijnlijke oorzaak aanwijzen, zodat technici gerichter kunnen zoeken naar wat er precies misgaat. In de industrie gebruiken onderhoudsteams dit om fouten in machines en grote installaties op te sporen. Werknemers krijgen zo een bruikbare richting voor hun dagelijkse werk, maar die verklaring biedt geen zekerheid en kan onjuist zijn zonder nadere controle.

Zo werkt het in de praktijk

Een leerboek van de University of British Columbia beschrijft een tutorsysteem in het onderwijs. Het systeem vormt met abductief redeneren een hypothese over wat een leerling begrijpt. In de juridische sector beoordelen modellen contractrisico’s, en in de wedstrijd COLIEE kiest een model het wetsartikel dat een stelling het best verklaart.

Onderzoekers van het National Institute of Informatics testten of juridische modellen abductief redeneren ondersteunen. Het model deed teksttaken goed, maar bleef achter bij het kiezen van de beste verklaring.

Het leerboek koppelt abductief redeneren aan een werkwijze met regels en aannames. Het systeem zoekt de kleinste set aannames die de waarneming verklaart zonder tegenspraak. Ontwerpers gebruiken die stap om een ontwerpdoel met bouwstenen te onderbouwen.

Bron: en.wikipedia.org

Gecontroleerd op 23 oktober 2026