Naar inhoud
BetaAI Begrippen

AI-begrippen in gewone taal. Zoek een begrip, blader op letter of filter op onderwerp.

Autoencoder

Engels: Autoencoder · Ook wel: AE, auto-encoder

In het kort

Een autoencoder is een kunstmatig neuraal netwerk dat een compacte weergave leert van data zonder labels. Anders dan een model dat een label voorspelt, perst dit netwerk de invoer samen en bouwt het die invoer daarna weer zo goed mogelijk op. Het netwerk kan zo ruis uit een beeld halen of een afwijking in meetgegevens vinden, en een bekende variant, de variational autoencoder, maakt nieuwe gegevens die lijken op de trainingsdata.

Waarom is dit belangrijk?

Beelden uit verschillende scanmethoden worden onderling bruikbaar, doordat een autoencoder de ene soort scan kan omzetten naar een andere soort. In de zorg passen onderzoekers dit toe bij medische beeldvorming, om eigenschappen van een scan systematisch te bekijken. Patiënten en zorgverleners krijgen daardoor in het ziekenhuis meer informatie uit bestaande opnames, maar een omgezette scan blijft een benadering van een echte opname.

Zo werkt het in de praktijk

Een autoencoder bewaakt dataverkeer in industriële besturingssystemen. Onderzoekers van de Universiteit van Bologna doen dat binnen het project SERICS, met steun van de Europese Unie. Beeldprogramma's zoals Stable Diffusion en DALL-E gebruiken een variant van de autoencoder als onderdeel.

Onderzoekers vergelijken de autoencoder met principalecomponentenanalyse (PCA). PCA is een rekenmethode die de belangrijkste richtingen in een dataset zoekt. Een diepe autoencoder bouwde de data met een kleinere fout terug en scheidde groepen in de data duidelijker.

Bij het zoeken naar afwijkingen gebruiken analisten de terugbouwfout als score. Het model traint meestal alleen op gewone gegevens. Analisten toetsen de meldingen daarna met maten voor een ja-neekeuze, omdat een hoge fout niet altijd een echte afwijking is.

Bron: en.wikipedia.org

Gecontroleerd op 23 oktober 2026