Naar inhoud
BetaAI Begrippen

AI-begrippen in gewone taal. Zoek een begrip, blader op letter of filter op onderwerp.

Basismodel

Engels: Foundation Model · Ook wel: foundation model

In het kort

Een foundation model (AI-model voor algemene doeleinden) is een groot AI-model dat is getraind op brede en zeer diverse gegevens. Het leert zelf patronen in die gegevens en kan daarna voor veel taken worden aangepast, anders dan software met vaste regels. Zo vormt het model vaak de basis voor toepassingen zoals chatbots, vertaalprogramma's en tools die tekst of afbeeldingen maken.

Waarom is dit belangrijk?

Organisaties kunnen met een foundation model nieuwe digitale diensten sneller opbouwen, zonder voor elke taak opnieuw te beginnen. Deze modellen zitten achter veel AI-systemen in de samenleving, en de Europese AI-verordening eist van aanbieders openheid over de trainingsgegevens. Gebruikers op het werk en op school merken snellere hulp bij zoeken en plannen, terwijl de sterkste modellen ook systeemrisico's voor de samenleving kunnen meebrengen.

Zo werkt het in de praktijk

Georuimtelijke basismodellen volgen ontbossing en veranderingen in begroeiing op satellietbeelden. NASA en IBM bouwden zo'n model, Prithvi, op beelden van Landsat en Sentinel-2. In de oogheelkunde passen onderzoekers een basismodel toe op netvliesbeelden, zoals optische coherentietomografie.

Het onderzoekscentrum CRFM van Stanford test hoe een basismodel wordt aangepast. Het vergelijkt een opdracht geven, bijtrainen en een lichte aanpassing (LoRA). Die methoden verschillen in rekenkracht en in extra gegevens.

Mistral AI, aanbieder van een open basismodel, tekende de gedragscode van de Europese Commissie. Die vrijwillige code helpt aanbieders bij de AI-verordening. Hij beschrijft stappen voor transparantie, auteursrecht en veiligheid.

Gecontroleerd op 23 oktober 2026