Naar inhoud
BetaAI Begrippen

AI-begrippen in gewone taal. Zoek een begrip, blader op letter of filter op onderwerp.

Gedeeltelijk waarneembaar Markov-beslissingsproces (POMDP)

Engels: Partially observable Markov decision process (POMDP) · Ook wel: POMDP, partially observable Markov decision process, partially observable MDP

In het kort

Een gedeeltelijk waarneembaar Markov-beslissingsproces (POMDP) is een model voor keuzes wanneer de echte toestand verborgen blijft. Anders dan een gewoon Markov-beslissingsproces ziet het systeem die toestand niet rechtstreeks en houdt het met waarnemingen en hun kansen een kansverdeling bij over mogelijke toestanden. Een onderhoudssysteem kiest zo het moment om een machine te vervangen, terwijl het de slijtage alleen via metingen schat.

Waarom is dit belangrijk?

Zo kunnen computers een reeks acties vooruit plannen en die onderweg bijsturen wanneer ze een situatie nog niet volledig kennen. In de zorg wordt dit model gebruikt voor technische hulpmiddelen die mensen met dementie ondersteunen bij alledaagse activiteiten. Patiënten en zorgverleners krijgen daarmee steun bij dagelijkse keuzes, maar een zwak of onduidelijk signaal kan tot een minder passende actie leiden.

Zo werkt het in de praktijk

De Universiteit Hamburg en de National University of Singapore beschrijven robots die een gedeeltelijk waarneembaar Markov-beslissingsproces gebruiken. Die taken gaan over navigatie, zoeken en rijden zonder bestuurder. Het model ondersteunt ook de bescherming van de Sumatraanse tijger en het vermijden van botsingen tussen vliegtuigen.

Een exacte oplossing is voor grote taken vaak te zwaar om te berekenen. Onderzoekers benaderen de oplossing met een raster of met een zoekboom. Een planner bekijkt dan alleen de toekomst die vanaf de huidige inschatting bereikbaar is.

Het begrip hoort bij operations research, een vakgebied voor keuzes onder onzekerheid. Waarde-iteratie verbetert een keuzeplan stap voor stap met dynamisch programmeren. Monte Carlo tree search, een zoekmethode met steekproeven, kiest tijdens het werk de volgende actie.

Bron: en.wikipedia.org

Gecontroleerd op 5 november 2026