Naar inhoud
BetaAI Begrippen

AI-begrippen in gewone taal. Zoek een begrip, blader op letter of filter op onderwerp.

Groot AI-model

Engels: Large Models · Ook wel: large model, large AI model, grote modellen, large-scale model

In het kort

Grote modellen zijn grootschalige systemen voor machine learning met miljarden of biljoenen parameters. Tijdens de training passen ze die parameters aan op basis van grote en uiteenlopende gegevens, zodat ze zelf patronen leren in plaats van vaste programmaregels te volgen. Daardoor kunnen modellen op basis van transformers, zoals GPT en BERT, tekst schrijven, samenvatten of de betekenis van zinnen herkennen.

Waarom is dit belangrijk?

Organisaties kunnen uiteenlopende taken in één systeem samenbrengen, zoals het beantwoorden van vragen en het ordenen van dossiers. In de zorg, de financiële wereld en bij cyberveiligheid ontstaan toepassingen met grote modellen, terwijl de overheid vooraf een risicoanalyse verlangt. Burgers en organisaties moeten zelf afwegen of gebruik verantwoord is, omdat het maken van onjuiste berichten eenvoudiger wordt en de bescherming van gegevens lastiger.

Zo werkt het in de praktijk

Een groot model kan onder meer computervertalingen en programmeercode maken. Bedrijven brengen zulke modellen uit, zoals Llama van Meta en Gemini van Google. In de publieke sector in Nederland bouwen TNO, SURF en het Nederlands Forensisch Instituut het taalmodel GPT-NL.

Het project vraagt wie bepaalt hoe het model werkt en welke data de training gebruikt. Zij trainen het model volledig opnieuw, publiceren de broncode open source en delen inzichten over de dataset. Op basis van wetenschappelijk onderzoek passen zij de omvang en het trainingsproces aan, met aandacht voor energie en water.

Gecontroleerd op 23 oktober 2026