Naar inhoud
BetaAI Begrippen

AI-begrippen in gewone taal. Zoek een begrip, blader op letter of filter op onderwerp.

Groot taalmodel (LLM)

Engels: Large language model (LLM) · Ook wel: LLM, large language model

In het kort

Een groot taalmodel (large language model, LLM) is een model dat leert van heel veel geschreven tekst. Het zoekt daarin patronen, krijgt extra training met instructies en beloning voor betere antwoorden, en kan daarna tekst maken, vertalen, samenvatten of vragen beantwoorden. Een breder basismodel kan ook beelden, geluid en video verwerken, terwijl een LLM zich tot tekst beperkt en de prompt het antwoord stuurt.

Waarom is dit belangrijk?

Dankzij een groot taalmodel kunnen computers programmacode schrijven of formele stukken opstellen zonder dat iemand elke stap zelf uitschrijft. In het onderwijs kunnen zulke modellen een digitale tutor vormen die een leerling persoonlijk begeleidt tijdens het oefenen van leerstof. Leerlingen en leraren kunnen zo hulp krijgen bij het schoolwerk, maar een antwoord klinkt vaak geloofwaardig terwijl het niet altijd klopt.

Zo werkt het in de praktijk

Bij gemeenten helpt een groot taalmodel medewerkers via chatbots, zoals de Virtuele Gemeente Assistent die TNO bij meerdere gemeenten beschrijft. Wolters Kluwer levert Schulinck AI-Desk aan gemeente Zutphen. Het systeem zoekt in een eigen kennisbank en het grote taalmodel formuleert een antwoord op een juridische vraag, dat de medewerker zelf beoordeelt.

TNO onderzoekt hoe overheden minder afhankelijk worden van modellen van Amerikaanse leveranciers. Die afhankelijkheid roept vragen op over controle over data en infrastructuur en hoort bij de Nederlandse Digitaliseringstrategie.

De AI-verordening vraagt om transparantie, menselijk toezicht en risicobeheer bij deze systemen. Een ISO-norm voor kwaliteitsborging eist dat zorgorganisaties software valideren als die de productkwaliteit raakt. Een Europees overzichtsartikel koppelt die eisen aan een groot taalmodel voor kwaliteitsbeheer zonder direct patiëntencontact.

Gecontroleerd op 23 oktober 2026