Naar inhoud
BetaAI Begrippen

AI-begrippen in gewone taal. Zoek een begrip, blader op letter of filter op onderwerp.

Mierenkolonieoptimalisatie (ACO)

Engels: Ant colony optimization (ACO) · Ook wel: ACO, ant colony optimisation

In het kort

Mierenkolonieoptimalisatie is een rekenmethode die met kans goede paden zoekt in een netwerk van knooppunten. Virtuele mieren bouwen stap voor stap een oplossing en laten een feromoonspoor achter op goede keuzes, zodat latere mieren sterke sporen vaker volgen terwijl zwakke sporen vervagen. Zo helpt de methode een computer een goede volgorde van stappen te vinden in een groot netwerk van keuzes.

Waarom is dit belangrijk?

Als een vervoerssituatie onderweg verandert, kan mierenkolonieoptimalisatie de planning blijven bijstellen tot een bruikbare oplossing. In de logistiek en het stedelijk vervoer wordt de methode gebruikt om ritten over meerdere voertuigen te verdelen. Planners en chauffeurs werken daardoor met een rit die meebeweegt met nieuwe omstandigheden onderweg, al blijft het resultaat slechts een benadering en niet altijd de kortste route.

Zo werkt het in de praktijk

Onderzoekers gebruiken mierenkolonieoptimalisatie om productietaken over machines te plannen. Een overzichtsartikel behandelt vier fabrieksvormen, waaronder de flowshop (een vaste lijn) en de jobshop (wisselende taakvolgorde). In de telecom onderzochten Orange Labs Polska en de Technische Universiteit Warschau een mierenalgoritme voor verbindingen in een programmeerbaar netwerk.

De onderzoekers vergelijken het mierenalgoritme met mixed integer programming en met een gulzig algoritme. De eerste methode zoekt een oplossing binnen vaste eisen. De tweede kiest steeds de stap die op dat moment het best lijkt.

Binnen de operations research, het vakgebied dat planningen doorrekent, hoort mierenkolonieoptimalisatie bij de metaheuristieken. Zo'n methode zoekt een goede oplossing zonder elke mogelijkheid te toetsen. Onderzoekers rekenen de methode ook tot modelgebaseerd zoeken, naast de kruisentropiemethode.

Bron: en.wikipedia.org

Gecontroleerd op 23 oktober 2026