Ethiek en regelgeving (90)
Alle AI-termen binnen Ethiek en regelgeving, in gewone taal.
Ethiek en regelgeving
Black Box
Black box
Ondoorzichtige AI, ook black box genoemd, is een systeem waarvan de uitkomst zichtbaar is, maar de weg ernaartoe niet. Anders dan gewone software, waarvan een programmeur de vaste stappen kan nalopen, laat dit systeem alleen de invoer en de beslissing zien, niet hoe het die keuze maakt. Iemand die een advies of een afwijzing controleert, ziet daardoor niet welke gegevens de doorslag gaven.
Ethiek en regelgeving
Capaciteiten met een grote impact
Capaciteiten met een grote impact
Capaciteiten met een grote impact zijn een bepaald niveau van prestaties van AI-modellen voor algemene doeleinden. Een model bereikt dit niveau wanneer zijn prestaties die van de meest geavanceerde modellen op dat moment evenaren of overtreffen, volgens technische indicatoren en benchmarks. De Europese AI-verordening gebruikt dit niveau om te bepalen of de aanbieder van het model extra plichten krijgt, zoals risicobeheer en cyberbeveiliging.
Ethiek en regelgeving
CE-markering
CE-markering
CE-markering is een teken waarmee een aanbieder aangeeft dat een AI-systeem aan de Europese regels voldoet. Alleen bij een systeem met een hoog risico plaatst de aanbieder het teken na een controle op de eisen uit de AI-verordening. Kopers en toezichthouders zien zo dat het systeem op de verplichte eisen is getoetst, op het product, de verpakking of in de begeleidende documenten.
Ethiek en regelgeving
Conformiteitsbeoordeling
Conformiteitsbeoordeling
Een conformiteitsbeoordeling is het proces dat aantoont of een AI-systeem met een hoog risico aan de Europese AI-verordening voldoet. De aanbieder controleert vooraf het risicobeheer, de kwaliteit van de data, de documentatie en of mensen kunnen ingrijpen, meestal zelf en soms via een onafhankelijke instantie. Pas na die beoordeling mag dat systeem in de handel komen of in gebruik worden genomen.
Ethiek en regelgeving
Constitutional AI
Constitutional AI
Constitutional AI is een trainingsmethode van het bedrijf Anthropic voor een taalmodel, de techniek achter een chatbot. Het model geeft kritiek op zijn eigen antwoorden aan de hand van een geschreven lijst met principes, de constitutie, en herschrijft die antwoorden daarna. Een tweede model kiest welk antwoord beter bij die principes past, zodat het taalmodel die voorkeur leert zonder dat mensen elk antwoord apart beoordelen.
Ethiek en regelgeving
Controleerbaarheid van AI
Uitlegbaarheid is de mate waarin mensen kunnen nagaan en begrijpen hoe een AI-systeem tot een uitkomst komt. Bij gewone software staan de stappen vast in programmaregels, maar veel AI-modellen leren zelf patronen uit voorbeelden en laten die stappen niet direct zien. Methoden voor uitlegbaarheid maken zichtbaar welke gegevens het zwaarst meetelden, zodat een bankmedewerker een afgewezen kredietaanvraag gericht kan nakijken.
Ethiek en regelgeving
Dataminimalisatie
Data minimisation
Minimale gegevensverwerking (dataminimalisatie) is het beginsel dat organisaties alleen persoonsgegevens gebruiken die nodig zijn voor een concreet doel. De gegevens moeten voldoende en relevant zijn, en organisaties laten gegevens weg die het doel niet dienen, ook als die gegevens makkelijk te verzamelen zijn. Een webshop bewaart voor een bestelling het bezorgadres en de betaalgegevens, maar vraagt daarvoor geen geboortedatum of informatie over de gezondheid van klanten.
Ethiek en regelgeving
Distributeur
Distributeur
Een distributeur is een persoon of organisatie in de handelsketen die een AI-systeem in de Europese Unie aanbiedt. Die partij ontwikkelt het systeem niet zelf en haalt het ook niet als eerste binnen vanuit een land buiten de EU. Een winkel die een kant-en-klaar herkenningssysteem van een ander merk verkoopt, brengt dat systeem zo bij kopers in de Europese Unie.
Ethiek en regelgeving
Dodelijk autonoom wapen (LAW)
Lethal autonomous weapon (LAW)
Een dodelijk autonoom wapen is een militair wapensysteem dat zelfstandig doelen zoekt en aanvalt. Het volgt vooraf ingestelde regels en beschrijvingen en kiest zelf het doel, anders dan een op afstand bestuurde drone. Zo'n wapen kan in de lucht, op land, op of onder water en in de ruimte werken, maar de meeste militaire drones en robots zijn in 2025 nog niet echt autonoom.




