Naar inhoud
BetaAI Begrippen

AI-begrippen in gewone taal. Zoek een begrip, blader op letter of filter op onderwerp.

Optimalisatie

Engels: Optimization · Ook wel: optimization, optimisation, optimalisering

In het kort

Optimalisatie is een methode in machine learning die de interne instellingen van een model aanpast aan een gekozen doel. Anders dan software met vaste regels zoekt een algoritme, zoals gradiëntafdaling, in vele kleine stappen naar instellingen die de voorspelfout verkleinen of de nauwkeurigheid verhogen. Zo maakt een spamfilter na de training minder fouten en laat hij gewone berichten vaker door.

Waarom is dit belangrijk?

Een model leert pas bruikbare patronen uit grote hoeveelheden gegevens wanneer optimalisatie het naar een beter resultaat stuurt. In de zorg helpt dit proces modellen om afwijkingen op medische scans te herkennen en zo diagnoses te ondersteunen. Patiënten en zorgverleners baseren een deel van hun oordeel daarop, maar een eenzijdig doel of scheve gegevens kunnen vooroordelen in de uitkomst vastzetten.

Zo werkt het in de praktijk

De Charge Planning Tool van TNO maakt een optimaal laadplan voor elektrische voertuigen van vervoerders. Het algoritme weegt netaansluiting, vertraging, energie en batterij. Bij Rijkswaterstaat leert software van Numerico van routes en stelt een inzet voor, waarna een wegverkeersleider zelf beslist.

De University of Southampton onderzoekt hoe teams de robuustheid van MLOps-pijplijnen toetsen en risico’s daarin sturen. MLOps is een werkwijze om leermodellen te bouwen, in gebruik te nemen en te onderhouden.

Binnen MLOps hoort optimalisatie van hyperparameters bij modelOps, het werk aan het model zelf. Hyperparameters zijn instellingen die teams vóór de training kiezen. Die optimalisatie staat naast tests op nieuwe gegevens en naast aanpassingen als de gegevens later verschuiven.

Gecontroleerd op 23 oktober 2026