Naar inhoud
BetaAI Begrippen

AI-begrippen in gewone taal. Zoek een begrip, blader op letter of filter op onderwerp.

Ruimtelijke intelligentie

Engels: Spatial Intelligence · Ook wel: spatial intelligence

In het kort

Ruimtelijke intelligentie is het vermogen van een AI-model om de driedimensionale wereld te begrijpen en daarover te redeneren. Anders dan software die alleen een voorwerp op een foto herkent, bepaalt dit model ook waar het staat, hoe het beweegt en wat er gebeurt als het iets raakt. Daardoor kan een robotarm inschatten of een glas omvalt als hij het tijdens een beweging aanstoot.

Waarom is dit belangrijk?

Machines kunnen een werkruimte van tevoren nabootsen en een route of opstelling testen voordat iemand iets verplaatst. In de industrie gebruiken planners ruimtelijke intelligentie om fabrieken te ontwerpen en veiligheidssituaties te oefenen. Medewerkers op de werkvloer krijgen zo eerder zicht op een ruimte, maar de techniek is nog in ontwikkeling en een foute inschatting kan een onveilig scenario verkeerd weergeven.

Zo werkt het in de praktijk

Het lab 3DUU van de TU Delft herkent gebouwen, straten en verkeerslichten in stadsbeelden. Het gebruikt luchtfoto's en laserscans op voertuigen voor stadsplanning en zelfrijdende voertuigen. Het bedrijf World Labs werkt aan wereldmodellen die een ruimte moeten kunnen genereren en de toestand na een handeling berekenen.

Onderzoekers aan de ETH Zürich en de University of Cyprus vragen welk model van de omgeving een robot nodig heeft. Een puntenwolk volstaat voor de plek, maar obstakels vragen een dichtere kaart met voorwerpen en plekken.

Deze aanpak sluit aan op SLAM. Daarbij bepaalt een robot tegelijk zijn plek en bouwt hij een kaart. Semantische SLAM geeft die kaart betekenis, zoals welk voorwerp waar staat.

Gecontroleerd op 23 oktober 2026