Naar inhoud
BetaAI Begrippen

AI-begrippen in gewone taal. Zoek een begrip, blader op letter of filter op onderwerp.

Semantische analyse

Engels: Semantic Analysis · Ook wel: semantic analysis

In het kort

Semantische analyse is een methode die de betekenis van taal bepaalt uit de samenhang tussen woorden, zinsdelen en symbolen. Het systeem onderzoekt die verbanden in de context en gaat daarmee verder dan software die alleen spelling of zinsbouw controleert. Zo herkent een chatbot dat een bericht over opzeggen een verzoek is om een abonnement te stoppen, ook als de woorden anders zijn dan in een vast formulier.

Waarom is dit belangrijk?

Een vraag over hetzelfde onderwerp blijft zo herkenbaar in een lange tekst, ook als de woorden steeds anders zijn. Zorginstellingen gebruiken dit om medische teksten en onderzoeksartikelen te doorzoeken en klachten aan vaste begrippen te koppelen. Werknemers en studenten vinden zo op het werk en op school sneller bruikbare informatie, al kan een onduidelijke formulering tot een verkeerde uitleg leiden.

Zo werkt het in de praktijk

Bij Spotify vergelijkt semantische analyse een zoekopdracht met podcastteksten en vindt dezelfde betekenis zonder dezelfde woorden. Onderzoekers van de Universiteit van Milano-Bicocca bouwden voor overheden een hulpmiddel. Het koppelt een digitale dienst aan een dienst in de verzameling gekoppelde open data.

Het directoraat-generaal Informatica (Europese Commissie) noemt semantische tekstvergelijking een onderzoeksthema. Vaste regels missen teksten met dezelfde betekenis als mensen andere woorden kiezen. Neurale netwerken, rekenmodellen die patronen leren, schatten dan de gelijkenis tussen een zoekvraag en een webpagina.

ISO noemt semantiek de betekenis van woorden en zinnen. De norm ISO/IEC 42001 beschrijft een managementsysteem voor AI, waarmee organisaties systemen plannen en controleren. Met de commissie voor taal en terminologie (ISO/TC 37) werkt ISO aan afspraken voor taalsystemen.

Gecontroleerd op 23 oktober 2026