Naar inhoud
BetaAI Begrippen

AI-begrippen in gewone taal. Zoek een begrip, blader op letter of filter op onderwerp.

Spraakherkenning (2)

Engels: Speech recognition · Ook wel: ASR, STT, automatic speech recognition, automatische spraakherkenning, speech-to-text, spraak-naar-tekst

In het kort

Spraakherkenning (automatische spraakherkenning) is een techniek waarmee een computer gesproken taal omzet in tekst. Anders dan software die alleen vaste toetsen of knoppen volgt, zoekt het systeem in het geluid naar klanken en woorden en kiest met modellen van spraak en taal de meest waarschijnlijke tekst. Gebruikers zetten zo een gesprek of een dictaat om in tekst die zij later kunnen nalezen of bewerken.

Waarom is dit belangrijk?

Wie de handen niet kan gebruiken, kan met spraakherkenning een computer aansturen via een headset en zo toch zelfstandig werken. In ziekenhuizen leggen zorgverleners een consult vast zonder tussendoor te typen, zodat de aandacht bij de patiënt blijft. Op het werk scheelt dat typwerk, maar een zwaar accent wordt soms slecht herkend en een medewerker moet de tekst daarom controleren.

Zo werkt het in de praktijk

Organisaties gebruiken spraakherkenning voor transcriptie, ondertiteling en spraakgestuurde taken in onderwijs en onderzoek. SURF bouwt daarvoor met Beeld en Geluid, de NPO en de Nationale Politie het project HOSAN. Vocollect levert spraakherkenning voor taken in magazijnen en industriële omgevingen.

De Universiteit Twente vergeleek Nederlandse modellen in het project OH-SMArt. De tests betroffen nieuwsuitzendingen, telefoongesprekken en sprekers die minder vaak in spraakverzamelingen voorkomen. Het High Performance Machine Learning-team van SURF toetste de haalbaarheid van het spraakmodel op Snellius.

Voor HOSAN bekeken de partners ook governance en juridische kaders. Governance gaat over afspraken voor data, infrastructuur en beheer. Die kaders geven aan welke regels gelden bij het bouwen en gebruiken.

Bron: en.wikipedia.org

Gecontroleerd op 5 november 2026