Naar inhoud
BetaAI Begrippen

AI-begrippen in gewone taal. Zoek een begrip, blader op letter of filter op onderwerp.

Synthetische data

Engels: Synthetic Data · Ook wel: synthetic data, synthetische gegevens, artificial data

In het kort

Synthetische gegevens zijn informatie die algoritmen of computersimulaties zelf kunstmatig aanmaken. In plaats van gegevens te verzamelen uit echte gebeurtenissen of waarnemingen, maken die systemen nieuwe gegevens die de patronen en verbanden van echte gegevens nabootsen. Onderzoekers gebruiken synthetische gegevens om een computermodel te trainen of te testen, bijvoorbeeld met kunstmatige patiëntgegevens, wanneer echte medische dossiers niet gedeeld mogen worden.

Waarom is dit belangrijk?

Gevoelige bestanden kunnen toch bij onderzoekers komen zonder dat afzonderlijke personen herkenbaar zijn. Het Centraal Bureau voor de Statistiek gebruikt synthetische gegevens om software voor officiële statistiek te testen en wil het delen van gegevens met de wetenschap makkelijker maken. Inwoners kunnen zo beter beschermd blijven, maar een te sterke gelijkenis met echte gegevens verhoogt het risico dat iemand alsnog herkend wordt, en de nauwkeurigheid is lastig te garanderen.

Zo werkt het in de praktijk

Banken als Rabobank, ABN AMRO en de Volksbank maken met TNO synthetische transacties. Die lijken op echte betaalstromen en helpen bij onderzoek naar witwassen, zonder dat rekeninggegevens worden gedeeld. In de mobiliteit maakt het platform CARLA synthetische gegevens voor tests van zelfrijdende auto’s.

Onderzoekers van de Tsinghua-universiteit onderzoeken hoe synthetische gegevens echte ritten aanvullen. Weer en zeldzame situaties zijn op de weg moeilijk te sturen. Zij laten zien dat zulke gegevens tests van veiligheid en betrouwbaarheid van rijalgoritmen ondersteunen.

TNO schaart synthetische gegevens onder privacyverhogende technieken, werkwijzen die gegevens bij analyse beschermen. In APP-DFC koppelt TNO ze aan multi-party computation. Partijen rekenen dan samen, zonder elkaars gegevens te zien.

Gecontroleerd op 23 oktober 2026