Naar inhoud
BetaAI Begrippen

AI-begrippen in gewone taal. Zoek een begrip, blader op letter of filter op onderwerp.

Transformer

Engels: Transformer

In het kort

Een transformer is een soort neuraal netwerk dat invoer begrijpt met een mechanisme dat aandacht heet. Het legt verbanden tussen alle delen van de invoer tegelijk, in plaats van die delen alleen na elkaar en in vaste volgorde te bekijken. Zo kan een taalmodel, de techniek achter chatbots zoals ChatGPT, beter zien welke woorden in een zin bij elkaar horen.

Waarom is dit belangrijk?

Met een transformer kunnen computers uit lange documenten, medische beelden en lichaamssignalen samenvattingen en voorspellingen afleiden. In ziekenhuizen ondersteunt die aanpak het schrijven van verslagen, het voorbereiden van een diagnose en het beoordelen van scans. Voor patiënten en zorgverleners betekent dit sneller een concepttekst of beeldbeoordeling, terwijl fouten en een ongelijke behandeling mogelijk blijven als het model moeilijk uit te leggen is.

Zo werkt het in de praktijk

Bij Google gebruiken onderzoekers een transformer om Engels naar Duits en Frans te vertalen. In de beeldsector knipt een transformer een foto in vlakken voor beeldherkenning. Een groot model van dit type maakt weers- en klimaatverwachtingen en draaide op de supercomputer Frontier.

Onderzoekers bij Google vergeleken de transformer met oudere netwerken voor vertalingen tussen Engels, Duits en Frans. Met weinig aanpassing ontleedde hetzelfde netwerk ook de opbouw van een zin.

Ontwikkelaars trainen een transformer meestal eerst op een grote algemene verzameling, zonder kant-en-klare antwoorden. Daarna stellen zij het model bij op een kleine set voor één taak. Die stappen heten voortrainen en bijstellen.

Gecontroleerd op 23 oktober 2026