Naar inhoud
BetaAI Begrippen

AI-begrippen in gewone taal. Zoek een begrip, blader op letter of filter op onderwerp.

Validatiedataset

Engels: Validatiedataset · Ook wel: validation dataset, validation set, validation data, validatieset, validatiedata, development set

In het kort

Een validatiedataset is een afzonderlijke dataset of een deel van de trainingsdataset, als vaste of variabele opdeling. Die set ligt vast of wisselt, en het model leert er niet van; ontwikkelaars toetsen het getrainde systeem en stellen het leerproces bij. Zo past het systeem niet te weinig of te veel op de trainingsdata, en herkent een spamfilter ook nieuwe mails die het tijdens het trainen niet zag.

Waarom is dit belangrijk?

Ontwikkelaars kunnen tijdens het bouwen verschillende versies vergelijken en het trainen stoppen zodra de fout op achtergehouden voorbeelden stijgt, dankzij een validatiedataset. In ziekenhuizen beoordelen teams een medisch model op gegevens van hun eigen patiënten, omdat die groep kan verschillen. Voor zorgmedewerkers en patiënten maakt dat de kans op een misleidend resultaat kleiner, maar een te kleine set kan die inschatting alsnog vertekenen.

Zo werkt het in de praktijk

De gemeente Amsterdam laat een systeem lantaarnpalen herkennen in de hele gemeente. Beelden uit Amsterdam-Oost dienden als training, en tests liepen onder meer in Weesp. Het Algoritmekader noemt als verbeterpunt het apart benoemen van training- en validatiedata.

Onderzoekers toetsen met een validatiedataset vooraf gekozen instellingen, zoals de opbouw van een neuraal netwerk. Die set volgt dezelfde verdeling als de trainingsdata. Vakliteratuur draait de namen validatieset en testset soms om.

Het Algoritmekader koppelt de validatiedataset aan de voorbereiding van overheidsalgoritmes. Teams scheiden trainings-, validatie- en testdata, of gebruiken k-voudige kruisvalidatie, een werkwijze met wisselende delen. Die maatregel hoort bij de eis dat hoog-risico-AI-systemen nauwkeurig en robuust zijn.

Gecontroleerd op 5 november 2026