Naar inhoud
BetaAI Begrippen

AI-begrippen in gewone taal. Zoek een begrip, blader op letter of filter op onderwerp.

Beslissingstheorie

Engels: Decision theory · Ook wel: theory of choice, decision-making theory

In het kort

Beslissingstheorie is het vakgebied dat de redenering achter de keuzes van een beslisser bestudeert. De normatieve tak adviseert de beste keuze bij onzekere inschattingen en vaste waarden, en de beschrijvende tak onderzoekt hoe bestaande, soms irrationele beslissers in de praktijk kiezen. Een zorgverlener weegt zo de kans op herstel af tegen de waarde die een patiënt aan een behandeling hecht.

Waarom is dit belangrijk?

Met beslissingstheorie kan software de keuze van een ideale beslisser nabootsen en zo een aanbevolen stap berekenen bij meerdere mogelijke aflopen. Overheden en bedrijven gebruiken die aanpak bij beleid en grote investeringen, onder meer in de energiesector. Op school en op het werk ordenen zulke modellen een lastige keuze, maar ze gelden vooral voor één beslisser en echte keuzes wijken daar vaak van af.

Zo werkt het in de praktijk

Beslissingstheorie beschrijft opeenvolgende keuzes bij onzekerheid met een Markov-beslissingsproces. Een lerende agent in reinforcement learning kiest een actie en krijgt daarna een beloning. In de oefenomgeving OpenAI Gym houdt die agent een staaf recht op een rijdend karretje.

Onderzoek zoekt een beleid met een zo groot mogelijke verwachte beloning. Bij grotere problemen zoekt Monte Carlo tree search tijdens de uitvoering een bruikbare stap. Ziet de agent de toestand niet volledig, dan heet het model een deels waarneembaar Markov-beslissingsproces.

De praktische toepassing van de voorschrijvende aanpak heet beslissingsanalyse. Die koppelt de theorie aan methoden en aan software, zoals beslissingsondersteunende systemen. Value iteration en policy iteration, twee vormen van dynamisch programmeren, rekenen het beleid voor een eindig proces uit.

Bron: en.wikipedia.org

Gecontroleerd op 12 november 2026