Naar inhoud
BetaAI Begrippen

AI-begrippen in gewone taal. Zoek een begrip, blader op letter of filter op onderwerp.

Computationele statistiek

Engels: Computational statistics · Ook wel: computational statistics

In het kort

Computationele statistiek is het vakgebied op het snijvlak van statistiek en informatica. Anders dan bij een berekening met één formule voert de computer dezelfde methode heel vaak uit, vooral bij grote datasets of gegevens die niet overal hetzelfde zijn. Onderzoekers halen zo kennis uit ruwe data en zien hoe betrouwbaar een uitkomst is, bijvoorbeeld door een schatting via simulatie op steeds nieuwe steekproeven te herhalen.

Waarom is dit belangrijk?

Met computationele statistiek kunnen onderzoekers de uitkomst van een behandeling schatten wanneer een studie met loting niet haalbaar is. In ziekenhuizen ondersteunt dat de toetsing van voorspelmodellen en de analyse van onvolledige patiëntgegevens uit de dagelijkse praktijk. Patiënten en zorgverleners baseren medische keuzes daardoor op sterkere aanwijzingen uit onderzoek, maar een scheve selectie van dossiers kan tot vertekening en foutieve conclusies leiden.

Zo werkt het in de praktijk

Ingenieurs gebruiken computationele statistiek via Monte Carlo-methoden bij olie-exploratie en vliegtuigontwerp. De computer trekt veel willekeurige invoer en telt de uitkomsten op. Zo schatten teams de kans op falen en de spreiding in kosten en planning.

Onderzoek richt zich op algoritmen voor modellen die te groot zijn voor een handberekening. Carlo Lauro, oud-voorzitter van de International Association for Statistical Computing, rekent simulatie tot computationele statistiek. Markovketen-Monte-Carlo trekt waarden uit een kansverdeling en benadert daarmee een gemiddelde of een variantie.

Statistici gebruiken maximum likelihood om parameterwaarden te zoeken waarbij de data het meest waarschijnlijk zijn. De bootstrap schat de standaardfout, de spreiding van een schatting, of een interval. De jackknife is een verwante techniek en verkleint de afwijking van een schatting.

Bron: en.wikipedia.org

Gecontroleerd op 12 november 2026