Naar inhoud
BetaAI Begrippen

AI-begrippen in gewone taal. Zoek een begrip, blader op letter of filter op onderwerp.

Hyper-heuristic

Engels: Hyper-heuristic · Ook wel: hyperheuristic

In het kort

Een hyper-heuristiek is een zoekmethode die zelf eenvoudige heuristieken (vuistregels) of onderdelen daarvan kiest, combineert, maakt of aanpast. In plaats van één vaste heuristiek voor één probleem te volgen, zoekt deze methode tussen meerdere heuristieken en leert vaak met machine learning welke combinatie het probleem oplost. Daardoor kan één systeem een hele klasse van zoekproblemen aanpakken, in plaats van telkens maar één los probleem.

Waarom is dit belangrijk?

Wanneer roosters vaak wijzigen, maakt een hyper-heuristiek het mogelijk om met minder specialistische kennis een bruikbare planning te bouwen. In het onderwijs en de zorg is de methode onderzocht voor lesroosters en diensten van verpleegkundigen. Voor planners op scholen en in zorgteams scheelt dat handwerk bij het indelen, al blijft de kwaliteit soms lager dan bij maatwerk voor die ene planning.

Zo werkt het in de praktijk

Onderzoekers testen een hyper-heuristiek op routes van voertuigen en op het verdelen van spullen over bakken. Dezelfde aanpak komt voor bij taakindeling in een werkplaats en bij de plaatsing van windmolens. Het systeem COMPOSER zocht ermee regels voor verbindingen tussen satellieten en grondstations.

Pillay en Qu beschrijven de theorie vanuit de University of Nottingham en de University of KwaZulu-Natal. Zij onderscheiden varianten die vuistregels kiezen of bouwen, of een oplossing opbouwen of bijstellen.

De hyper-heuristiek hoort bij de operations research, een vak dat planningskeuzes met rekenmethoden vergelijkt. HyFlex en EvoHyp zijn raamwerken om die methode op een vaste manier te bouwen en te testen. Het leren kan tijdens de taak gebeuren, of vooraf op een reeks voorbeelden.

Bron: en.wikipedia.org

Gecontroleerd op 5 november 2026