Naar inhoud
BetaAI Begrippen

AI-begrippen in gewone taal. Zoek een begrip, blader op letter of filter op onderwerp.

Intelligente agent

Engels: Intelligent agent · Ook wel: intelligent agent

In het kort

Een intelligente agent is een zelfstandig systeem dat in een omgeving handelt om een doel te bereiken. Anders dan gewone software met vaste stappen neemt het de omgeving waar via sensoren en voert daarna zelf een gekozen actie uit. Een magazijnrobot ziet een pakket, pakt het op en legt het op de juiste plek, en kan daarvoor kennis of eerdere ervaring gebruiken.

Waarom is dit belangrijk?

Zo kunnen gestelde doelen worden gehaald wanneer de omstandigheden telkens veranderen, zonder dat iemand elke volgende handeling van tevoren uitschrijft. Bij de automatisering van werk zetten organisaties een intelligente agent in, bijvoorbeeld in bankieren, telecommunicatie, verkoop en netwerkbeheer. Voor gebruikers en werknemers kan een programma dan tijdens het werk namens hen handelen, maar door die autonomie blijft de betrouwbaarheid een risico.

Zo werkt het in de praktijk

Bij de Hogeschool Rotterdam zoeken intelligente agenten zelfstandig in systemen als PubMed en Google Scholar. Zij doen dat binnen de AI-hub van SURF, een beveiligde laag tussen de toepassing en het taalmodel. Onderzoekers koppelen daar hulpmiddelen aan, zodat de agent binnen afgesproken grenzen werkt.

Bij TNO werken onderzoekers met multi-agent systemen, waarin meerdere intelligente agenten samenwerken. Die kennis ondersteunt planning bij de automatisering van marineschepen. Het team past haar ook toe bij de aansturing van warmtenetten.

De Europese AI-verordening kent geen aparte categorie voor een intelligente agent. De regels voor AI-systemen en algemene AI-modellen gelden wel. Bij contact met mensen of bij gemaakte inhoud moet duidelijk zijn dat het om AI gaat. Is het gebruik hoogrisico, dan volgen extra veiligheidseisen.

Gecontroleerd op 5 november 2026