Naar inhoud
BetaAI Begrippen

AI-begrippen in gewone taal. Zoek een begrip, blader op letter of filter op onderwerp.

Metaheuristiek

Engels: Metaheuristic · Ook wel: metaheuristic, meta-heuristic, meta-heuristiek

In het kort

Een metaheuristiek is een zoekmethode die een heuristiek (een gedeeltelijke zoekregel) kiest voor een optimalisatieprobleem. Anders dan een exact algoritme doorzoekt de methode niet alle mogelijkheden, maar neemt een steekproef uit een verzameling die te groot is om volledig te bekijken, vooral bij weinig rekentijd of onvolledige gegevens. Zo levert de methode een bruikbare volgorde van taken in een fabriek wanneer het nalopen van elke volgorde te lang duurt.

Waarom is dit belangrijk?

Lastige planningsvragen met heel veel combinaties krijgen met een metaheuristiek toch een haalbare uitkomst voor de praktijk. In de zorg helpen deze methoden bij het indelen van verpleegkundigen over diensten, met harde regels en persoonlijke wensen. Werknemers in een ziekenhuis krijgen zo een concreet dienstrooster, al blijft de indeling een benadering die een planner nog moet nakijken op ongunstige diensten.

Zo werkt het in de praktijk

In de logistiek zoekt een metaheuristiek naar routes voor voertuigen. Simulated annealing laat daarbij soms een slechtere tussenstap toe. Ook het plannen van bewegingspaden voor industriële robots gebruikt een metaheuristiek.

Onderzoek test of een metaheuristiek bij een bepaald probleem past. Een bekende stelling zegt dat geen methode voor elk probleem de beste is. Onderzoekers werken ook aan afspraken om nieuwe methoden beter te vergelijken.

In operations research, een vakgebied voor keuzes met beperkte middelen, geldt een metaheuristiek als benaderende zoekmethode. Een hybride metaheuristiek koppelt de zoekregel aan wiskundige programmering of constraint programming (harde eisen in een model). Programmakaders zoals HeuristicLab en jMetal geven daarvoor herbruikbare code.

Bron: en.wikipedia.org

Gecontroleerd op 5 november 2026