Naar inhoud
BetaAI Begrippen

AI-begrippen in gewone taal. Zoek een begrip, blader op letter of filter op onderwerp.

Privacy by design

Engels: Privacy by design · Ook wel: gegevensbescherming door ontwerp, privacy door ontwerp, data protection by design, PbD

In het kort

Gegevensbescherming door ontwerp (privacy by design) is een manier van ontwerpen waarbij privacy vanaf het begin in een systeem zit. Ontwerpers leggen de bescherming van persoonsgegevens vast in het ontwerp zelf, in plaats van die pas later als extra maatregel toe te voegen. Een app voor huiswerk vraagt dan alleen de gegevens die nodig zijn en versleutelt die meteen bij het opslaan.

Waarom is dit belangrijk?

Mensen kunnen er meer op vertrouwen dat algoritmes zorgvuldig met hun persoonsgegevens omgaan wanneer organisaties gegevensbescherming door ontwerp (privacy by design) toepassen. De overheid doet dit bij het ontwikkelen en gebruiken van algoritmes die gegevens van burgers verwerken. Burgers en werknemers hebben daar voordeel van bij contact met de overheid, maar de maatregelen hangen af van het concrete geval en zijn niet overal hetzelfde.

Zo werkt het in de praktijk

De Rijksoverheid gaf teams een handleiding privacy by design voor systemen die persoonsgegevens verwerken. De handleiding bevat ontwerpstrategieën, beslisbomen en een toolkit. ISO-norm 31700 beschrijft eisen voor deze aanpak bij consumentenproducten, tijdens de hele levensduur.

Aan de Radboud Universiteit Nijmegen werkte Jaap Henk Hoepman ontwerpstrategieën uit voor gegevensbescherming door ontwerp. Ontwerpers kunnen daarmee gegevens scheiden of verbergen. ENISA, het Europese agentschap voor cybersecurity, en de Zweedse privacytoezichthouder pasten die strategieën toe.

Het Algoritmekader koppelt gegevensbescherming door ontwerp aan de ontwerpfase van AI-systemen. Teams nemen de eis mee bij de start van een project en in de inkoop. Artikel 25 van de AVG legt deze bescherming vast als plicht voor organisaties.

Bron: dewereldvanai.nl

Gecontroleerd op 5 november 2026