Naar inhoud
BetaAI Begrippen

AI-begrippen in gewone taal. Zoek een begrip, blader op letter of filter op onderwerp.

Profilering

Engels: Profilering · Ook wel: profiling, automated profiling, geautomatiseerde profilering

In het kort

Profilering is een geautomatiseerde verwerking van persoonsgegevens die iemands gedrag, voorkeuren of betrouwbaarheid beoordeelt. Een systeem combineert gegevens over gezondheid of verplaatsingen, zoekt daarin naar patronen en plaatst iemand dan in een groep, vaak met een bijbehorend risico. Een bank schat zo in of een klant een lening kan terugbetalen, en een winkel voorspelt welke producten bij een klant passen.

Waarom is dit belangrijk?

Overheden kunnen met profilering sneller dossiers kiezen die extra controle nodig hebben, zodat medewerkers niet elk bestand handmatig hoeven na te lopen. Uitvoeringsorganisaties zetten dit in bij het toezicht op uitkeringen en studiefinanciering. Werknemers en burgers merken dat een score hun dossier naar voren kan schuiven, terwijl een fout of een vooroordeel in de gegevens tot onterechte controle kan leiden.

Zo werkt het in de praktijk

Een automatisch besluit op basis van profilering kan betekenen dat iemand geen verzekering krijgt. De Autoriteit Persoonsgegevens noemt dat als voorbeeld met serieuze gevolgen. Wie het besluit betwist, mag een nieuwe beoordeling door een medewerker vragen.

De Autoriteit Persoonsgegevens let op profilering en voorspellende analyses met grote gevolgen voor burgers. In 2025 maakte zij handvatten voor menselijke tussenkomst bij een automatisch besluit. De vraag is wanneer een medewerker zo’n besluit nog echt kan controleren.

Voor profilering is een gegevensbeschermingseffectbeoordeling verplicht. Dat is een toets waarin de organisatie de privacyrisico’s vooraf beschrijft. De AI-verordening verbiedt systemen die mensen beoordelen op sociaal gedrag of persoonlijke kenmerken.

Gecontroleerd op 5 november 2026