Naar inhoud
BetaAI Begrippen

AI-begrippen in gewone taal. Zoek een begrip, blader op letter of filter op onderwerp.

Theoretische informatica (TCS)

Engels: Theoretical computer science (TCS) · Ook wel: TCS, theoretical computer science

In het kort

Theoretische informatica is het vakgebied binnen de informatica en de wiskunde dat de grondslagen van berekeningen bestudeert. Onderzoekers werken met abstracte machines en wiskundige bewijzen om te bepalen welke problemen een computer kan oplossen en hoeveel stappen dat kost. Die kennis bepaalt of een algoritme bij een grote hoeveelheid gegevens nog op tijd klaar is, zoals bij het ordenen van een lange lijst.

Waarom is dit belangrijk?

Met inzichten uit de theoretische informatica kunnen ontwerpers versleuteling bouwen op rekenopgaven die een aanvaller niet vlot uitrekent. Bij digitale communicatie blijven daardoor meegestuurde gegevens onleesbaar voor anderen, zolang grote getallen niet snel in priemgetallen te splitsen zijn. Voor verzenders en ontvangers blijft een bericht afgeschermd, met het risico dat de bescherming alleen een aanname is en wegvalt bij een snellere methode.

Zo werkt het in de praktijk

Teams bij Intel en Motorola controleren processorontwerpen, zoals cacheprotocollen, met model checking: een automatische logische controle. Airbus controleerde met Astrée of vliegtuigsoftware vrij is van rekenfouten met kommagetallen. Microsoft gebruikte zo'n analyse om bufferfouten in Windows op te sporen.

Aan de Universiteit van Oxford onderzoeken informatici de wiskundige controle van software en hardware. Zij werken ook aan synthese, waarbij een methode het ontwerp uit de eisen afleidt. Het onderzoek gaat over systemen die tegelijk lopen, kansen gebruiken of realtime reageren.

De taal PSL uit IEEE-standaard 1850 legt eisen voor die controle vast in temporele logica. Dat is een logica over de volgorde van gebeurtenissen. Commerciële simulatieprogramma's ondersteunen PSL bij hardwareontwerp.

Bron: en.wikipedia.org

Gecontroleerd op 5 november 2026