Naar inhoud
BetaAI Begrippen

AI-begrippen in gewone taal. Zoek een begrip, blader op letter of filter op onderwerp.

Verantwoorde AI

Engels: Responsible AI · Ook wel: RAI, responsible artificial intelligence, verantwoorde kunstmatige intelligentie

In het kort

Verantwoorde AI is een werkwijze voor het bouwen, inzetten en beheren van AI-systemen. Tijdens dat hele proces toetsen organisaties de systemen op eerlijkheid, transparantie, verantwoording en inclusiviteit, iets wat gewone software met vaste regels niet standaard controleert. Organisaties toetsen een wervingssysteem dan op gelijke behandeling van kandidaten, en kunnen duidelijk aangeven wie verantwoordelijk is voor een advies dat mensen benadeelt.

Waarom is dit belangrijk?

Het verantwoord bouwen en gebruiken van AI maakt het mogelijk om schade aan de veiligheid, de gezondheid en de rechten van mensen te beperken. Deze aanpak geldt voor bedrijven, overheden en andere organisaties bij het ontwikkelen en het gebruiken van AI. In het onderwijs moeten leraren en leersystemen elkaar aanvullen, want een leraar weet meer over de thuissituatie en de concentratie van een leerling, en het systeem verwerkt persoonsgegevens.

Zo werkt het in de praktijk

Het AI Oversight Lab van TNO bekeek bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst een risicomodel voor erkende referenten. Het lab controleerde de betrouwbaarheid en de omgang met nationaliteit. Kiwa toetst bij organisaties of hun AI-beheer aan ISO/IEC 42001 voldoet.

Onderzoekers van de Universiteit Utrecht ontwerpen technieken zodat AI aan recht en ethiek voldoet. In het National Policelab AI doen zij dat voor veiligheid. In AlgoSoc bekijken zij het effect van AI op de rechtsstaat.

ISO/IEC 42001 beschrijft beleid, taken en risicobeheer voor verantwoorde AI. Kiwa noemt de norm als voorbereiding op de AI-verordening, de Europese wet over AI. TNO helpt een Nederlandse technische afspraak maken voor toetsen van profileringsalgoritmen op discriminatie.

Gecontroleerd op 23 oktober 2026